NICE UK - evidence-reviews

Het National Institute for Health and Care Excellence (NICE) publiceerde in oktober 2020 twee systematische evidence-reviews: een over GnRH-analogen (puberteitsremmers) en een over geslachtshormonen bij kinderen en adolescenten met genderdysforie. De Cass Review beschrijft dat de beleidswerkgroep van NHS England en deze NICE-reviews een belangrijke stap waren, maar NHS England niet alle antwoorden gaven (bron).

Wat is NICE?

NICE beoordeelde de zekerheid van het bewijs met een aangepaste GRADE-methode (bron).

Conclusies puberteitsremmers

Kwaliteit bewijs: zeer laag (GRADE) voor alle uitkomsten: dysforie, mentale gezondheid, lichaamsbeeld, psychosociaal functioneren.
Studieopzet: negen observationele studies werden geincludeerd; twee leverden vergelijkend bewijs en de overige zeven gebruikten voor-en-na-vergelijkingen binnen personen.
Genderdysforie en depressie: in het onderzoek van De Vries e.a. (2011) onder 70 adolescenten was de genderdysforie na behandeling met GnRH-analogen niet statistisch significant anders dan bij aanvang, terwijl depressie statistisch significant lager was (bron).
Risico's: volgens de systematische review voor de Cass Review gaat de botdichtheid tijdens de remming achteruit, en is het bewijs over cognitieve ontwikkeling, cardiometabool risico en vruchtbaarheid onvoldoende of tegenstrijdig (bron).

Conclusies cross-sex hormonen

Bewijs voor effect op genderdysforie en kwaliteit van leven is van zeer lage kwaliteit.
De NICE-review over hormonen includeerde tien observationele studies (bron).

Gevolgen

NHS England stelde nieuw beleid vast dat het voorschrijven van puberteitsremmers aan jongeren onder de 18 met genderdysforie niet meer toestaat, vanwege het beperkte bewijs over veiligheid, risico's, voordelen en uitkomsten (bron). De NHS stopte in maart 2024 met het routinematig voorschrijven van puberteitsremmers (bron). Het Zweedse SBU (2022) vond het bewijs onvoldoende om effecten van puberteitsremmers en hormonen op genderdysforie en psychosociaal welzijn te beoordelen (bron).

Wat dit voor Nederland betekent

De minister schreef de Tweede Kamer op 4 juni 2024 dat de Cass Review significante verschillen vaststelt tussen de Nederlandse aanpak en de werkwijze van de Tavistock-kliniek en dat de conclusies, waar relevant voor de Nederlandse context, worden meegenomen in de herziening van de kwaliteitsstandaard (bron). De Gezondheidsraad zag in juni 2026 geen aanleiding de zorg voor jongeren anders in te richten, terwijl de raad zelf schrijft dat de bewijskracht voor de gevonden effecten laag tot zeer laag is (bron).

Originele bronnen

Burgermonitor: samenvatting door vrijwilligers. De originele NICE-documenten bevatten de volledige GRADE-tabellen en studie-evaluaties.