Macro-economie
Wat is bekend over de omvang van de Nederlandse genderzorg in aantallen en kosten? Een officieel totaalcijfer voor de kosten bestaat niet.
Een sector zonder eigen begrotingsregel
De minister van VWS schreef op 4 december 2023 dat een schatting van de totale kosten niet mogelijk is, omdat transgenderzorg grotendeels onder algemene zorgproducten valt. Genderdbc's met vrije tarieven bestaan sinds 2014; in 2020 kwam er een vijfde bij (intake, diagnose, operatie, real life fase, vervolg) (bron).
Volumecijfers — SiRM
SiRM (maart 2023, in opdracht van ZonMw) telde voor 2022 circa 9.300 wachtenden (bruto) en circa 5.500 nieuwe aanmeldingen voor transgenderzorg. Na correctie voor dubbelingen (68 tot 80 procent uniek) bleven circa 6.900 unieke wachtenden over, met een gemiddelde wachttijd van bijna twee jaar. Financiering viel buiten het onderzoek en de scenario's bevatten geen bedragen (bron). In elk van de doorgerekende scenario's is tijdelijke inhaalcapaciteit nodig.
Amsterdam UMC
Het Amsterdam UMC-rapport Genderzorg in ontwikkeling meldt voor 2018 een omzet van bijna 13 miljoen euro (+3,3 procent), gemiddeld 70 volwassenen en 40 kinderen nieuw verwezen per maand, 22.000 consulten en bijna 700 operaties (bron). Op 1 oktober 2026 stonden volgens het centrum ruim 4.500 volwassenen en 1.000 kinderen op de wachtlijst (bron).
Kinderen en jongeren
Het aantal aanmeldingen van kinderen en jongeren onder de 18 voor psychologische transgenderzorg steeg van 883 in december 2018 naar 2.500 in januari 2022, een toename van 183 procent; omdat een deel zich bij meer dan één aanbieder inschrijft, ligt het werkelijke aantal wachtenden naar verwachting lager (bron). Volgens de Gezondheidsraad ging het aantal aanmeldingen bij ggz-aanbieders en umc's tussen 2020 en 2022 van 1.179 naar 2.772 (bron).
Verder in dit dossier
Bronnen
- SiRM, Onderzoek vraag transgenderzorg in Nederland, maart 2023
- Kamerstuk 31016 nr. 365 (4 december 2023)
- Amsterdam UMC, Genderzorg in ontwikkeling — Jaarbeeld 2011-2018; Amsterdam UMC, wachttijden (oktober 2026)
- Aanhangsel Handelingen Tweede Kamer 2021-2022, nr. 3984
- Gezondheidsraad, Transgenderzorg voor jongeren, 30 juni 2026