Farma & wachtlijst
Hormoonbehandeling maakt deel uit van de transgenderzorg. Over de totale kosten bestaat geen officieel cijfer (bron).
Kosten
De minister van VWS schreef op 4 december 2023 dat een schatting van de totale kosten niet mogelijk is, omdat transgenderzorg grotendeels onder algemene zorgproducten valt. Genderdbc's met vrije tarieven bestaan sinds 2014; in 2020 kwam er een vijfde bij (intake, diagnose, operatie, real life fase, vervolg) (bron).
Wie betaalt
- De aanspraak op ggz-zorg is verdeeld over de Zvw (vanaf 18 jaar) en de Jeugdwet (onder 18) (bron).
Over de totale kosten bestaat geen officieel cijfer (zie hierboven).
De wachtlijst
Volgens SiRM waren er in 2022 circa 6.900 unieke wachtenden (circa 9.300 bruto), met een gemiddelde wachttijd van bijna twee jaar (bron). In de zomer van 2025 sprak Transgender Netwerk Nederland van ruim zevenduizend wachtenden en wachttijden tot zes jaar (bron).
In het onderzoek van de kwartiermaker stond bijna de helft van de 727 respondenten bij twee of meer aanbieders op een wachtlijst, wat de cijfers vertekent (bron).
Ontwikkelingen
Cass Review en Gezondheidsraad
De NHS stopte in maart 2024 met het routinematig voorschrijven van puberteitsremmers aan minderjarigen (bron). De Gezondheidsraad noemt de Nederlandse zorg zorgvuldig ingericht en ziet geen aanleiding die anders in te richten (bron).
Rechtszaken
Keira Bell vocht via een judicial review de praktijk van de voormalige Gender Identity Development Service rond puberteitsremmers bij minderjarigen aan; het Court of Appeal stelde de kliniek op 17 september 2021 in het gelijk (bron).
Verder
Bronnen
- SiRM, Onderzoek vraag transgenderzorg in Nederland, maart 2023
- Kamerstuk 31016 nr. 365 (4 december 2023)
- NOS over wachttijden bij Amsterdam UMC (2025)
- Cass Review (UK, 2024)
- Gezondheidsraad, Transgenderzorg voor jongeren, 30 juni 2026