Diagnose gender incongruence volgens ICD-11
Hoe is gender incongruence opgenomen in de ICD-11 van de Wereldgezondheidsorganisatie en wat betekent dat voor Nederland?
Kerncategorie
In de ICD-11 is "gender incongruence" verplaatst van de psychische stoornissen naar het nieuwe hoofdstuk "conditions related to sexual health". De codes HA60 (adolescentie en volwassenheid) en HA61 (kindertijd) (bron) beschrijven een aanhoudende incongruentie tussen ervaren gender en toegewezen geslacht. Een vereiste van klinisch lijden, zoals in de DSM-5, ontbreekt. Volgens de Cass Review is het verplaatst zodat het niet als psychische stoornis wordt gezien (bron). Dat betekent niet dat de empirische basis voor diagnose en behandeling sterker is geworden.
Codes en criteria
- HA60: gender incongruence of adolescence and adulthood.
- HA61: gender incongruence of childhood.
- Geen vereiste van klinisch lijden, in tegenstelling tot DSM-5.
Gevolgen voor de zorgpraktijk
In de ICD-11 staat gender incongruence niet meer bij de psychische stoornissen (bron). De plaats in een classificatie zegt op zichzelf niets over de bewijskracht voor effectiviteit en veiligheid van behandelingen.
Kritiek
Volgens de Gezondheidsraad zijn puberteitsremmers en genderbevestigende hormonen in Engeland en Zweden nog slechts in onderzoeksverband beschikbaar (bron). De Cass Review schrijft dat een diagnose van genderdysforie niet betrouwbaar voorspelt of een jongere ook later langdurig genderincongruentie zal ervaren (bron).
Verhouding tot DSM-5
DSM-5 en ICD-11 verschillen in kader: DSM-5 behoudt het label "genderdysforie" met de vereiste van klinisch significant lijden (bron); de ICD-11 bevat geen verwijzing naar dysforie en plaatst gender incongruence buiten de psychische stoornissen (bron). Zie ook diagnose volgens DSM-5.