Amerikaanse rechter vernietigt verklaring van Kennedy tegen genderzorg voor minderjarigen: wat de uitspraak wel en niet zegt

In de Verenigde Staten vernietigde een federale rechter op 19 maart 2026 een verklaring van minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. tegen genderzorg voor minderjarigen. Voorstanders van de bestaande zorgpraktijk lazen er een principiële overwinning in. Het verslag van Courthouse News (bron) laat zien dat de uitspraak ging over de bevoegdheid van de minister; het meldt geen oordeel van de rechter over de veiligheid of effectiviteit van de zorg zelf.

Wat Kennedy verklaarde

In de verklaring noemt Kennedy 'sex-rejecting procedures' — zoals puberteitsremmers, hormoontherapie en operaties — onveilige en ineffectieve behandelingen voor kinderen en adolescenten met genderdysforie die niet voldoen aan professioneel erkende zorgstandaarden. Hij waarschuwde dat artsen uitgesloten kunnen worden van federale programma's als Medicare en Medicaid als zij die zorg verlenen. Een coalitie van 21 staten stapte eind december naar de rechter: zij stelden dat de verklaring zorgverleners wil dwingen te stoppen en dat Kennedy de regels voor beleidswijzigingen omzeilde.

Wat de rechter besliste

Rechter Mustafa Kasubhai van de federale rechtbank in Oregon deed op 19 maart 2026 uitspraak vanaf de bank en gaf de staten gelijk. Hij oordeelde dat Kennedy zijn bevoegdheid te buiten ging: de verklaring was 'not merely an opinion' maar wijzigde materieel de erkende standaard van zorg. De regering had betoogd dat het slechts een niet-bindende mening van de minister was. Kasubhai zei ook: 'There's a theme of «Break it and see what others will do», and that's not a system or method committed to the rule of law.'

Wat dit voor het bewijsdebat betekent

Een uitspraak over de bevoegdheid van een minister is iets anders dan een oordeel over de bewijsbasis voor puberteitsremmers, hormonen en operaties bij minderjarigen. Die vraag is in Europa door verschillende autoriteiten met meer terughoudendheid beantwoord: de Zweedse Socialstyrelsen gaf in december 2022 een zwakke negatieve aanbeveling voor puberteitsremmers en cross-sex hormonen bij minderjarigen, en in het Verenigd Koninkrijk schrijft de NHS sinds maart 2024 puberteitsremmers niet meer routinematig voor.

Waarom dit voor Nederland relevant is

In Nederland noemde de Gezondheidsraad de bewijskracht voor de effecten van puberteitsremmers en hormonen op 30 juni 2026 laag tot zeer laag. De raad noemde de Nederlandse zorg zorgvuldig ingericht en zag geen aanleiding die anders in te richten (bron).