Wachttijd intake versus behandeling
Het woord "wachttijd" kan in de genderzorg verschillende dingen betekenen. Welk onderscheid is belangrijk?
Vier wachttijden in een traject
Het zorgpad omvat meerdere stappen, met elk een eigen wachttijd. Een paar gedocumenteerde momenten: voor een intakegesprek voor volwassenen stond de teller bij Amsterdam UMC in 2019 op ongeveer twee jaar (bron). Voor de hormoonbehandeling zelf noemde Amsterdam UMC in oktober 2026 een wachttijd van één maand, en volgens de kwartiermaker was de wachttijd voor endocrinologische zorg in 2022 gemiddeld zeven weken (bron).
Cumulatief beeld
Voor kinderen en jongeren was de gemiddelde wachttijd in 2022 35 weken bij ggz-aanbieders en 132 weken bij de genderpoli's van de umc's (bron). In de zomer van 2025 plande Amsterdam UMC intakes in voor verwijzingen uit januari 2021; Transgender Netwerk Nederland sprak van ruim zevenduizend wachtenden en wachttijden tot zes jaar (bron). Voor specialistische genderzorg aan jeugdigen onder de 18 zijn volgens een kabinetsantwoord van december 2024 geen actuele cijfers over aantallen wachtenden en gemiddelde wachttijden bekend; die worden landelijk niet bijgehouden (bron).
Waarom dit onderscheid uitmaakt
Voor patienten, verwijzers en beleidsmakers is een totale doorlooptijd informatiever dan een enkele wachttijd. Een korte wachttijd tot intake betekent niet altijd een snel traject. Sinds november 2025 laat Amsterdam UMC falloplastieken en vaginoplastieken ook uitvoeren bij de private Gender Clinic in Bosch en Duin (bron). Zie ook per kliniek en officiele rapportage.
Toezicht en transparantie
Het kabinet antwoordde in december 2024 op Kamervragen dat er voor specialistische genderzorg aan jeugdigen onder de 18 geen actuele cijfers over aantallen wachtenden en gemiddelde wachttijden bekend zijn en dat die landelijk niet worden bijgehouden (bron). De opdracht van de Kwartiermaker liep eind 2022 af (bron). Zonder zicht op de totale doorlooptijd raakt dat aan informed consent: een burger weet bij aanvang niet hoe lang het traject duurt.
Bronnen
NZa wachttijden