Huisarts en instroom in de genderzorgketen

De huisarts is in Nederland de eerste schakel in de genderzorgketen. Patienten met gender-gerelateerde vragen melden zich bij de huisarts voor advies, verwijzing en somatische screening. Volgens de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg Somatisch is follow-up op de hormoonbehandeling op zijn plaats bij de huisarts met kennis van transgenderzorg, in overleg met een endocrinoloog; voorwaarde is dat de huisarts daartoe specifieke nascholing heeft gehad (bron).

Rol bij instroom

• Anamnese en signalering van gendervragen, met aandacht voor onderliggende problematiek.
• Doorverwijzing naar GGZ of umc-traject.
• Hormoonherhaling en monitoring na overdracht door umc.
• Aanspreekpunt bij bijwerkingen of psychische klachten tijdens wachttijd.

NHG en kwaliteitsstandaard

Volgens de Jeugdwijzer Genderidentiteit van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) besluit de huisarts samen met de jongere en de ouders welke hulpvragen in de praktijk worden opgepakt en of een verwijzing aangewezen is; diagnostiek en indicatiestelling of genderbevestigende hormoonbehandelingen vallen niet onder het basisaanbod van de huisartsgeneeskundige zorg (bron). De Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg Somatisch is volgens een evaluatie die de minister in 2024 naar de Tweede Kamer stuurde "op punten niet meer helemaal actueel" en wordt herzien; het Zorginstituut heeft de uiterste datum voor de herziene versie verschoven naar 30 september 2027 (bron) (bron).

Knelpunten

De Gezondheidsraad schrijft dat huisartsen en de reguliere ggz vaak kennis over gendervragen missen en dat meer kennis daar medicalisering door snelle verwijzing naar gendercentra kan voorkomen (bron).

Signaalfunctie

De huisarts is in een unieke positie om comorbiditeit te signaleren (autisme, ADHD, trauma, eetstoornis, depressie) en deze als parallel probleem of als verklaring te benoemen. De Cass Review beveelt aan dat elke verwezen jongere een brede beoordeling van zijn behoeften krijgt, met een screening op neurologische ontwikkelingsstoornissen zoals autisme en een beoordeling van de psychische gezondheid (bron).

Externe bronnen

Zie ook: intake-procedure en diagnose-fase.