NPV: Gezondheidsraad-commissie te eenzijdig samengesteld voor advies over transgenderzorg

Op 30 juni 2026 concludeerde de Gezondheidsraad dat transgenderzorg voor jongeren in Nederland "zorgvuldig ingericht" is. NPV – Zorg voor het Leven, die dezelfde dag reageerde, noemt het advies teleurstellend: volgens NPV is de duiding 'vooral procesmatig' en is de commissie te smal samengesteld (bron).

Wie zaten er niet aan tafel

NPV schrijft dat puberteitsremming in Nederland op slechts enkele plaatsen door een kleine groep clinici wordt aangeboden, zodat commissieleden volgens NPV hun eigen werk en dat van collega's beoordeelden. Generalisten uit andere vakgebieden hadden volgens NPV belangenverstrengeling kunnen voorkomen. Als ontbrekende disciplines noemt NPV: juristen, methodologen, kinderneurologen, ontwikkelingspsychologen, kinderartsen, kinderpsychiaters en ouders. De ledenlijst in het advies noemt wel een hoogleraar recht en gezondheid, een voorzitter die hoogleraar interne geneeskunde is met specialisme methodologie van onderzoek, en een kinderarts; een kinderneuroloog of ontwikkelingspsycholoog staat er niet bij (bron). Hoogleraar Lodewijk Smeehuijzen schreef in het Nederlands Juristenblad van 19 december 2025 dat zes van de twaalf commissieleden direct of indirect betrokken zijn of waren bij het voorschrijven of toedienen van puberteitsremmers en cross-seksehormonen (bron).

Vorm in plaats van inhoud

NPV schrijft dat de raad een poging tot duiding doet 'die echter vooral procesmatig blijft en daarmee ontoereikend is om de huidige problematiek te duiden'. De Gezondheidsraad zelf concludeert dat de somatische behandeling past binnen het gezondheidsrechtelijk kader, noemt de bewijskracht laag tot zeer laag en schrijft dat de effecten op cognitie en vruchtbaarheid onvoldoende zijn onderzocht en dat gegevens over de lange termijn ontbreken (bron).

Het begrip genderidentiteit

NPV merkt op dat de raad het begrip genderidentiteit hanteert, omschreven als 'iemands diepgevoelde innerlije en individuele ervaring van gender', en dat niet duidelijk wordt gemaakt welke motivatie onder het gebruik van dat begrip ligt.

Wat NPV zegt over het vervolg

Volgens NPV hadden institutionele afstand en disciplinaire breedte het advies kunnen versterken. Het advies zet volgens NPV vooral het proces in de schijnwerper, terwijl veel onbekend blijft over de gevolgen van de behandeling.