genderzorgnederland.nl

burgerinitiatief — monitor genderzorg

22 augustus 2026

Amerikaanse cijfers bevestigen het patroon dat Cass, SBU en NICE al lieten zien

Amerikaanse cijfers bevestigen het patroon dat Cass, SBU en NICE al lieten zien

Terwijl deze monitor de Nederlandse genderzorg volgt aan de hand van rapporten als de Cass Review, SBU en NICE, laat een recent overzicht van wetenschapsjournalist Lisa Selin Davis in het Amerikaanse Skeptic Magazine zien dat hetzelfde patroon zich ook in de Verenigde Staten aftekent: een snelle groei van medische interventies bij jongeren, en een wetenschappelijke onderbouwing die daar niet mee is meegegroeid.

Amerikaanse groeicijfers naast de Nederlandse discussie

Davis citeert cijfers uit Oregon: tussen 2016 en 2023 kreeg daar ongeveer één op de 250 meisjes testosteron voorgeschreven, een stijging met een factor tien bij meisjes en veertien bij jongens. Landelijk identificeert in de VS nu circa 0,6 procent van de volwassenen zich als transgender, tegen drie keer zoveel onder jongeren. Ook in Nederland nam het aantal aanmeldingen toe: volgens de Cass Review begon de stijging daar in 2001, met een omslagpunt in 2011 (bron).

Wat Europese beoordelingen zeggen

Los van Davis' Amerikaanse overzicht zijn in Europa beoordelingen verschenen. De Cass Review noemde de zorg voor jongeren met genderdysforie in 2024 'an area of remarkably weak evidence' (bron). Het Zweedse SBU vond in 2022 het bewijs onvoldoende om effecten van puberteitsremmers en hormonen te beoordelen, en de Finse richtlijn (2020) bepleit volgens de Cass Review uiterste voorzichtigheid met puberteitsremmers bij jongeren onder de 18 (bron SBU).

Een cijfer dat geen van beide kanten goed uitkomt

Davis noemt een van de weinige recente Amerikaanse vervolgstudies: een deel van de patiënten voelde zich na transitie beter, terwijl twee van de 314 suïcide pleegden na sociale en medische transitie. Zij schrijft dat geen goed bewijs bestaat dat transitie suïcide voorkomt. Voor een monitor die primair Nederlandse cijfers volgt is dat een herinnering dat uitkomsten uit één studie zelden het laatste woord zijn.

Wat dit betekent voor de Nederlandse discussie

Engeland, Zweden en Finland kozen na eigen evaluatie voor terughoudendheid. Nederland hield volgens de Gezondheidsraad (30 juni 2026) vast aan de eigen werkwijze en zag geen aanleiding de zorg voor jongeren anders in te richten (bron). Davis' overzicht laat zien dat de discussie over de bewijsbasis ook in de VS speelt. Dat maakt de vraag die deze monitor blijft stellen — is de Nederlandse zorg net zo zorgvuldig als geclaimd, of vooral net zo stellig als elders? — des te relevanter.

Edward Jansen

Edward Jansen

Redactie

Veelgestelde vragen

Hoe verhouden de Amerikaanse cijfers zich tot de Nederlandse aanmeldingscijfers?

In Oregon steeg het aantal meisjes dat testosteron kreeg voorgeschreven tussen 2016 en 2023 met een factor tien (bij jongens veertien), volgens Davis. In Nederland nam het aantal aanmeldingen ook toe: volgens de Cass Review begon de stijging daar in 2001, met een omslagpunt in 2011.

Waarom wordt de Cass Review vaak samen met Zweedse en Finse beoordelingen genoemd?

Omdat de Cass Review (2024), het Zweedse SBU (2022) en de Finse richtlijn (2020) alle drie terughoudende conclusies trokken over het bewijs voor puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen.

Is Nederland een uitzondering in deze internationale ontwikkeling?

De Gezondheidsraad schreef op 30 juni 2026 dat puberteitsremmers en hormonen in Engeland en Zweden nog slechts in onderzoeksverband beschikbaar zijn, en zag voor Nederland geen reden de zorg voor jongeren te veranderen.